Ruchome aparaty ortodontyczne - leczenie wad zgryzu u dzieci

Ruchome aparaty ortodontyczne - leczenie wad zgryzu u dzieci


Dla kogo ruchomy aparat ortodontyczny?

Leczenie wad zgryzu odbywa się za pomocą aparatów ortodontycznych. Istnieje wiele różnego rodzaju aparatów ortodontycznych, ale najogólniej możemy je podzielić na stałe i ruchome. Typ aparatu dobiera się, biorąc pod uwagę rodzaj i wielkość wady oraz wiek pacjenta. Ruchome aparaty ortodontyczne są stosowane w korygowaniu i leczeniu wad zgryzu głównie u dzieci i młodzieży. Uznaje się, że leczenie nieprawidłowości w ułożeniu zębów przy użyciu ruchomego aparatu ortodontycznego jest najbardziej efektywne pomiędzy 4 a 12 rokiem życia dziecka.
 
 

Aparat ortodontyczny ruchomy czyli zdejmowany

Określenie aparatu jako ruchomy oznacza, że pacjent sam może do zdejmować i zakładać. Należy jednak pamiętać, że aby leczenie było skuteczne, powinno się go nosić możliwie jak najczęściej. Najczęściej zaleca się, aby aparat noszony był do kilkunastu godzin na dobę. Ostatecznie jednak to lekarz ortodonta decyduje o przebiegu leczenia. Niestosowanie się do zaleceń ortodonty powoduje, że korygowanie wady zgryzu wydłuża się.
 
 

Kiedy ruchomy aparat ortodontyczny jest skuteczny?

Ruchome aparaty ortodontyczne służą do leczenia wad zgryzu, które występują w okresie rozwojowym dziecka. Pozwalają one na poszerzenie łuku zębowego, przechylenie lub wychylenie zębów czy odpowiednie ustawienie szczęk względem siebie. Nie można jednak za ich pomocą przesuwać i obracać zębów. Do leczenia tego typu wad stosuje się już aparaty stałe.

Aby leczenie wady zgryzu u dziecka było skuteczne, konieczna jest współpraca rodziców i dziecka z ortodontą. Aparat należy nosić regularnie zgodnie z zaleceniami. Należy przestrzegać terminów wyznaczonych wizyt kontrolnych, w trakcie których ortodonta odpowiednio do postępów leczenia reguluje aparat.
 
 

Dlaczego warto leczyć wady zgryzu u dzieci ruchomym aparatem ortodontycznym?

Ruchome aparaty ortodontyczne niosą wiele korzyści dla osób je użytkujących - są wygodne, łatwe w obsłudze i stosunkowo tanie.

Wady zgryzu są bardzo powszechne. Obecnie wiele osób ma z ich powodu kompleksy oraz obniżoną samoocenę. Aby temu zapobiegać, wady zgryzu należy korygować już we wczesnym dzieciństwie. Wczesne wyleczenie nieprawidłowości w ułożeniu zębów pozwala uniknąć wielu problemów w przyszłości. Dzieci z wadami zgryzu mogą mieć problemy z prawidłową wymową i podczas wyżynania się zębów stałych. Dorośli z wadami zgryzu miewają różnego rodzaju problemy z zachowaniem zdrowia zębów i dziąseł. Często cierpią na dolegliwości ze strony nieprawidłowego ułożenia stawów skroniowo-żuchwowych, np. bóle głowy czy nierównomierne ścieranie się zębów.
 
 

Budowa ruchomych aparatów artodontycznych

Ruchomy aparat artodontyczny zbudowany jest z płyty akrylowej oraz części, wykonanej ze stalowego, sprężystego drutu - klamry. Klamry utrzymują aparat we właściwej pozycji na zębach. W płycie zawarte są aktywne elementy - śruby i sprężyny. Wszystkie wykonane ze stali nierdzewnej o ściśle określonych parametrach. I to właśnie te elementy kształtują łuk zębowy. Odpowiednio zmieniając napięcie drutu można rozszerzać lub zwężać łuk zębowy.



Ruchome aparaty ortodontyczne zawsze wykonywane są indywidualnie dla każdego pacjenta. W tym celu na robi się wycisk uzębienia do modelu diagnostycznego. Na jego podstawie wykonuje się gipsowy model, w oparciu o który wykonuje się dedykowany konkretnemu pacjentowi aparat.
 
Wycisk zębów
Gipsowy odlew zębów
 
 

Ruchomy aparat ortodontyczny nie musi być nudny

Obecnie ruchome aparaty ortodontyczne mogą mieć różne kolory a nawet wielokolorowe. W akrylu można zatopić drobne ozdoby np. gwiadki, motylki czy rybki. Wyjątkowym fitem są aparaty z elementami świecącymi w nocy.
Ruchome aparaty ortodontyczne w różnych kolorach
Ruchome aparaty ortodontyczne świecące

 

Przebieg leczenia ruchomym aparatem ortodontycznym

Pierwsza wizyta u ortodonty
Pierwszym krokiem w leczeniu wady zgryzu jest wizyta u ortodonty. Lekarz przeprowadza wywiad z pocjentem i jego opiekunem. Następnie wykonuje bądź zleca wynkonaie badań - badanie zewnątrzustne, ocena zgryzu i badania dodatkowe (zdjęcie RTG). Robiony jest także wycisk uzębienia do modeli diagnostycznych. Celem tych badań jest ustalenie potrzeb pacjenta, postawienie diagnozy oraz przedstawienie wstępnych założeń leczenia.
 
Odbiór aparatu ortodoncyjnego
Ruchomy aparat ortodontyczny dziecko otrzymuje na drugiej wizycie. W jej trakcie pacjent zostaje poinformowany jak i kiedy zdejmować i zakładać aparat oraz jak dbać o jego higienę.
 

Reguralne wizyty kontrolne
Następnym etapem są regularne wizyty kontrolne, na których ortodonta ocenia postępy w leczeniu oraz reguluje aparat.


Po zakończonym leczeniu należy dbać o utrzymanie efektów leczenia. Pacjent nadal powinien używać aparatu w określonych przez ortodontę porach dnia lub nocy. Zabieg ten stosuje się zazwyczaj do czasu, kiedy nastąpi całkowita wymiana uzębienia.

Czas terapii ruchomym aparatem ortodontycznym trwa średnio od dwóch do czterech lat.

 

Prawidłowe zakładanie i zdejmowanie ruchomych aparatów ortodontycznych

Ruchome aparaty ortodontyczne dla dzieci
Ruchome aparaty ortodontyczne dla dzieci
 

Prawidłowe zakładanie, noszenie i zdjemowanie aparatu, zapobiega jego niszczeniu oraz wpływa na efekty stosowania.

 
Zakładając aparat na zęby szczęki górnej należy umieścić i docisnąć płytkę akrylową do błony śluzowej podniebienia. W przypadku zakładania aparatu na zęby żuchwy, płytkę akrylową umieszczamy i dociskamy do językowej powierzchni wyrostka zębowego. Aby nie uszkodzić aparatu, należy zakładać go symetrycznie. Po umieszczeniu płytki akrylowej w odpowiednim miejscu należy założyć na zęby klamry utrzymujące aparat na właściwym miejscu. Dobrze złożony aparat daje odczucie ścisłego przylegania aparatu do błony śluzowej.

Zdejmowanie aparatu również powinno się odbywać oburącz. W przypadku aparatu znajdującego się na górnych zębach najpierw delikatnie pociągamy palcami klamry w dół, a następnie wyjumemy go z ust. Gdy zdejmujemy aparat z zębów dolnych klamry aparatu, należy delikatnie i równomiernie podważyć kciukami.

Bardzo ważne jest, aby nie ciągnąć ani nie naciskać ruchomego aparatu ortodontycznego tylko z jednej strony. Jednostronny nacisk może trwale go zdeformować.
 
 

Jak dbać o higienę ruchomego aparatu ortodontycznego?

Higiena aparatu ruchomego jest bardzo ważna. Zapewnia ona długi komfort jego użytkowania. Poza tym na aparacie ortodontycznym, tak samo jak i na zębach, gromadzi się płytka nazębna. Dbałość o jego higienę jest tak samo ważna, jak dbałość o zęby.

Aby prawidłowo dbać o ruchomy aparat ortodontyczny należy dokładnie umyć go po każdym wyjęciu z ust. Do mycia aparatu ruchomego należy używać specjalnej pasty, którą zaleci lekarz ortodonta. Co jakiś czas jakiś powinno się umyć aparat w roztworze z tabletek do czyszczenia protez. Podczas mycia aparatu ruchomego należy trzymać go za akrylową płytkę (trzymanie za klamry może trwale uszkodzić aparat). Po umyciu aparatu należy go osuszyć i przechowywać w oryginalnym pudełku. Aparat  zawsze zakłada się na umyte zęby.
 
 

Ruchome aparaty ortodontyczne - co jeszcze trzeba o nich wiedzieć?

Ruchomy aparat ortodontyczny należy zdejmować do wszelkiego rodzaju aktywności fizycznej, na przykład podczas zajęć lekcyjnych z wychowania fizycznego.

Ruchomego aparatu ortodontycznego nie można czyścić za pomocą gorącej czy wrzącej wody.

tekst: Marident Krosno